چهارشنبه 28 آذر 1397
صفحه اصلی      همه اخبار      تماس با ما      English
خبرگزاری تقریب - 29 روز پیش

جای خالی دیدگاه متخصصان در پیوستن به توافق پاریس

خبرگزاری تقریب، حوزه سایر رسانه ها: وزرای امور خارجه و نفت در دو نامه جداگانه به رئیس جمهوری، خواستار تسریع در روند تصویب الحاق ایران به کنوانسیون تغییر اقلیم سازمان ملل و تصویب آن پیش از اجلاس آذرماه این کنوانسیون شدند. محمدجواد ظریف، وزیر امورخارجه و بیژن نامدار زنگنه، وزیر نفت در دو نامه جداگانه به حسن روحانی، رئیس جمهوری درخواست کرده اند تا الحاق ایران به توافق نامه پاریس مجددا در مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان قانون اساسی مورد بررسی قرار گرفته و تایید شود؛ زیرا به گفته ظریف، ملحق نشدن ایران به این توافق نامه می تواند موجب باز شدن پرونده ای علیه ایران در شورای امنیت سازمان ملل شود. این درخواست در حالی مطرح شده است که هیچ گونه توافقی میان کارشناسان حوزه های مختلف مرتبط با این توافق حاصل نشده است. درباره این موضوع با دکتر حسن لشکری استاد اقلیم شناسی دانشگاه شهید بهشتی و رییس اندیشکده اقلیم و آمایش سرزمین گفتگو کردیم. وقتی از گازهای گلخانه ای و موافقت نامه آب و هوایی پاریس صحبت می کنیم اغلب مردم آلودگی هوای کلانشهرها را به خاطر می آورند و پیوستن به این موافقت نامه را قدمی در راه رفع مشکل آلودگی هوا تعبیر می کنند. آیا موافقت نامه پاریس ارتباطی با آلودگی هوا دارد؟ آلودگی های کلان شهرها هیچ ارتباطی با گرمایش جهانی ندارد. توجه داشته باشیم دی اکسید کربن (CO۲) با منوکسیدکربن (CO) یک مقوله کاملاً متفاوت است. آلودگی فعلی کلان شهرها نتیجه رشد افسارگسیخته شهرها و تولید و انباشت شهر از خودروهای بی کیفیت هست. آلودگی شهرها نتیجه الگوی نامطلوب طراحی شهری و عدم رعایت استانداردهای لازم در بلندمرتبه سازی و عدم رعایت شرایط اقلیمی محیط است. بنابراین پیوستن یا عدم پیوستن به موافقت نامه پاریس و کنترل یا عدم کنترل تولید گازهای گلخانه ای مشکل آلودگی کلان شهرها را حل نخواهد کرد، فرافکنی نکنیم. موضوع دیگری که به گازهای گلخانه ای و موافقت نامه پاریس نسبت داده می شود گرمایش زمین و در کشور خودمان افزایش یک و نیم درجه ای میانگین دمای هواست. انتشار گازهای گلخانه ای چقدر موجب ایجاد گرمایش جهانی شده است؟ آیا در این زمینه مطالعه ای دقیق و کامل در کشور صورت پذیرفته است؟ در کشور مطالعات پراکنده ای درزمینه تغییراقلیم انجام شده است و بعضاً نتایج متفاوت و گاه نقیض حاصل شده است. مطالعه مقدار دقیق انتشار دی اکسید کربن در کشور و میزان تأثیر این گاز در گرمایش جهانی به دلیل هزینه بر بودن تحقیقات و عدم حمایت مؤسسات یا نهادهای ذی ربط این تحقیقات یا انجام نشده است و اگر مطالعه ای انجام شده بسیار محدود و غیردقیق است. انجام چنین تحقیقات دقیق نیازمند ایجاد مؤسسات تحقیقاتی مجهز، آزمایشگاه های دقیق و مجهز و استفاده از دانشمندان مجرب با تخصص های مختلف (اقلیم شناس، هواشناس، شیمی جو، ...) است. تحقیقات دانشگاهی و رساله های دکتری درصورتی که موردحمایت نهادهای ذی ربط باشند می تواند نتایج خوبی را ارائه کند ولی در شرایط فعلی تحقیقات به دلیل عدم حمایت های مالی عموماً تئوریک هستند. تحقیقات نیازمند نمونه گیری، نمونه برداری و مطالعات آزمایشگاهی کمتر موردتوجه دانشجویان تحصیلات تکمیلی و اساتید است. چه نظریات دیگری برای توجیه گرمایش زمین وجود دارد؟ درباره گرمایش جهانی نظریات ضدونقیض متعددی وجود دارد. برخی از دانشمندان اعتقاد به سرمایش جهانی دارند. همچنان که عده کثیری از دانشمندان نیز به گرمایش جهانی معتقد هستند. هر گروه نیز استدلال های خاص خود را دارند. این جانب نیز به گرمایش جهانی معتقد هستم ولی عامل یا عوامل این گرمایش نیازمند تحقیقات جامع و غیر جانب دارانه است. مدل های پیش بینی آینده دمایی و اقلیمی کره زمین که پیش بینی می کنند در آینده با مصرف سوخت هایی نظیر نفت و گاز، دمای زمین افزایش پیدا خواهد کرد و خسارت فراوانی وارد خواهد شد، چه اندازه قابل اتکا هستند؟ این مدل ها یکی دو دهه است که وارد ادبیات اقلیمی کشور شده است. تمام این مدل ها طراحی شده در همان کشورهای صنعتی هستند و هیچ کدام از مدل ها در کشور باز طراحی یا بومی سازی نشده است. بسیاری از این مدل ها پیش بینی هایی درگذشته برای دما، بارش و یا سایر پارامترهای اقلیمی داشته اند که ما هم اکنون در دوره پیش بینی شده قرارگرفته ایم. لذا می بایست این پیش بینی ها الان باید تحقق پیدا می کردند. درصورتی که داده های ثبت شده فعلی با هیچ کدام از پیش بینی های انجام شده مطابقت ندارد. بنابراین نتایج هیچ کدام از این مدل ها قابل اعتماد نیستند، چراکه پیش بینی های گذشته آن ها برای امروز تحقق پیدا نکرده است. یا مدل ها دارای نواقصی اساسی هستند یا مدل ها باید بومی سازی و بازطراحی شوند. بنابراین پیش بینی هایی که بر اساس این مدلها برای گرمایش آینده کشور انجام شده، محل تردید است. چرا که همین مدل ها برای نقاطی از کشور سرمایش و برای نقاطی دیگر گرمایش حتی ۲ تا ۴ درجه پیش بینی کرده اند! با توجه به این که پیش بینی مدل های وارداتی برای کشور درست از آب در نیامده، آیا از پتانسیل های اقلیم شناسی کشور برای تعیین آینده اقلیمی کشور و ارائه تعهدات بین المللی مانند موافقت نامه پاریس استفاده شده است؟ آب وهوا جزء معدود رشته هایی است که عامه مردم به دلیل تماس روزانه با شرایط جوی و تأثیر مستقیم از پدیده های آن نسبت به آن حساسیت نشان می دهند. در نتیجه هر فردی به بضاعت علمی یا تجربی خود تمایل دارد در مورد آن اظهارنظر کند. ولی باید بپذیریم اقلیم شناسی هم مانند همه علوم دیگر یک علم است و برخلاف ظاهر ساده و قابل ملموس آن، بسیار پیچیده و بغرنج است. در نتیجه این علم هم تخصص و تجربه خاص خود را می طلبد و اتفاقا به دلیل این که پدیدههای جوی به طور مستقیم با زندگی و سلامت روزمره مردم در ارتباط است، هرگونه تصمیم و اقدام درباره آن باید بسیار سنجیده و دقیق باشد. اقلیم بدلیل این که یک پدیده جهان شمول است. یعنی می تواند بدون هیچ محدودیتی از مرزی وارد مرز دیگر شود. لذا هر تغییری در هر نقطه ای از سیاره زمین می تواند سایر نقاط را متاثر کند. لذا کنترل آن نیز همکاری جهانی را می طلبد. منتهی باید بپذیریم هرکشوری با توجه به موقعیت جغرافیایی خود نسبت به گردش جهانی جو دارای اقلیم منحصر به فردی هم هست. کشورهایی که در کمربند خشک جهان (مانند ایران) قرار گرفته اند آسیب پذیری بیشتری از پدیده های جوی دارند. پس چون اقلیم هر منطقه ای را به راحتی نمی توان عوض کرد باید با آن به سازگاری دست پیدا کنیم تا آسیب کمتری ببینیم. بنابراین راهکارهای سازگاری و همزیستی مسالمت آمیز با آن را از متخصص آن جویا شد. ولی متاسفانه در مسند تصمیم گیری مسائل مربوط به اقلیم، یا اقلیم شناسان نیستند یا افراد با تجربه قرار ندارند. درباره مراجع تصمیم گیرنده در باره تغییر اقلیم وضع از این هم اسفناک تر است. در سطح جهانی نهادهایی مثل مجمع بین الدولی تغییر اقلیم (IPCC) بر این موضوع تمرکز دارند. نهادهای این چنینی و ارگان های علمی که ادعای گرمایش زمین به دلیل فعالیت های انسانی را دارند چه اندازه از متخصصان استفاده می کنند و چه اندازه سیاسی عمل می کنند؟ گرمایش زمین نه یک پدیده نوظهور و نه جدید است. نگاهی به گذشته تاریخی اقلیم سیاره زمین بر پایه مطالعات پالئوکلیمایی (دیرینه اقلیم شناسی) متوجه می شویم که تاکنون سیاره زمین چند دوره گرم و سرد را سپری کرده است. در ادوار گذشته که خبری از این همه جمعیت، صنایع متعدد، سوخت های فسیلی و غیره نبوده گرمایش جهانی چگونه اتفاق افتاده است. در دوره هایی در همین کشور ایران دماهای بالاتر از این ثبت شده است. اکنون نیز کدام تحقیق علمی بی طرف ثابت کرده است که گرمایش فعلی فقط ناشی از افزایش دی اکسید کربن است یا حداقل چه میزان از این گرمایش فعلی ناشی از دی اکسید کربن است. باید توجه داشته باشیم گازهای گلخانه ای دیگر بخصوص بخار آب باند جذبی بسیار گسترده تری از دی اکسید کربن دارد. آیا تاکنون تحقیق علمی دقیق در مورد سیکل های خورشیدی و تفسیر مقادیر انرژی خورشیدی انجام شده است؟ و یا نتایج واقعی آن ارائه شده است؟ مؤسسات تحقیقاتی جهان که هدفمند این نتایج را منتشر و جامعه جهانی را با غول های رسانه ها فریب می دهند وابسته به چه نهادهای سیاسی هستند؟ چرا زمانی که همه کشورهای صنعتی فعلی روند رشد صنعتی خود را به صورت افسارگسیخته طی می کردند مسئله گرمایش و تولید گاز دی اکسید کربن را این همه در بوق و کرنا نکردند، حال که کشورهای کمتر توسعه یافته مانند ایران که قدم در توسعه صنعتی گذاشته اند مسئله گرمایش جهانی و تولید گاز دی اکسید کربن مطرح می شود و نگران سلامت انسان ها و تخریب محیط زیست می شوند. این در حالی است که یکی از بزرگ ترین کشورهای تولیدکننده دی اکسید کربن جهان که ایالات متحده آمریکاست از عضویت کنوانسیون تغییر اقلیم خارج می شود. درصورتی که کشور ایران در موافقت نامه پاریس تعهد کاهش ۴ درصدی دی اکسیدکرین را می پذیرد. کاهش ۴ درصدی دی اکسید کربن چقدر به رشد اقتصادی، اقتصاد نحیف ایران لطمه و هزینه وارد می کند؟ محیط زیست و بحران های ناشی از آن در کشور که زندگی مردم را تحت تاثیر قرار داده به یکی از دغدغه های اصلی ایرانیان بدل شده است. بخش بزرگی از پیگیری مسائل مربوط به توافق پاریس در افکار عمومی به بحران هایی همچون ریزگردها، خشک شدن تالاب ها و ورشکستگی آبی بر می گردد. آیا ریز گردها و خشک شدن دریاچه ها به دلیل تغییر اقلیم است یا مدیریت در سال های اخیر؟ پدیده ریز گردها و خشک شدن دریاچه ها هیچ ارتباطی با تغییر اقلیم ندارد. همه این ها به دلیل سوء مدیریت هایی است که در مدیریت منابع آب وخاک کشور اتفاق افتاده است. جابجایی آب در حوضه های آبریز بدون مطالعه دقیق، احداث سدهای متعدد بدون توجه به حساسیت های زیست محیطی حوزه آبریز، نداشتن برنامه آمایشی مناسب برای کشاورزی، استفاده از کشت های نامناسب در اقلیم های خشک که آب بری بالایی داشته اند، آبیاری سنتی مزارع، احداث صنایع بزرگ بدون توجه به پتانسیل های آبی منطقه، فقدان یک فرهنگ صحیح درمدیریت و مصرف آب وعدم بازبینی و بازنگری در قوانین مالکیت آب و ده ها دلیل دیگرباعث بروز مشکلات زیست محیطی شده است. آیا خشک شدن زمین های جلگه حاصلخیز خوزستان و تبدیل شدن آن به چشمه ریز گرد زاده تغییر اقلیم است یا سوء مدیریت؟ آیا خشک شدن دریاچه ارومیه نتیجه خشکسالی است یا سوء مدیریت در استفاده نامطلوب و بی رویه از منابع آب در سرچشمه های قبل از ورودی به دریاچه؟ چشمه های ریز گرد داخل عراق نتیجه تغییر اقلیم است یا خشک شدن هورهای متعدد داخل عراق؟ گردوغبار خفقان آور دشت سیستان که زندگی را برای ساکنان آن به جهنمی تبدیل کرده است نتیجه تغییر اقلیم است یا خشک شدن هامون ها؟ آیا این بادها در سنوات قبل نمی وزیدند؟ مطالعات نشان می دهد که الگوهای جوی تغییر چندانی نداشته اند و شدت بادها نیز تغییری نکرده است. انتهای پیام

اخبار مرتبط

آخرین اخبار
برچسب‌ها:   

دیدگاه

 | 

متخصصان

 | 

پیوستن

 | 

توافق

 | 

پاریس

 | 
پربیننده‌ترین‌ها (6 ساعت اخیر)

پربیننده‌ترین‌ها (24 ساعت اخیر)

پربیننده‌ترین‌ها (هفته‌ی اخیر)

منابع خبری