چهارشنبه 18 تیر 1399
صفحه اصلی      همه اخبار      تماس با ما      English
اسلام تایمز - 15 روز پیش

آیا کردهای عراق از برهوت «ناجی بزرگ» رهایی می‌یابند؟

نچیروان بارزانی رئیس اقلیم کردستان در جریان سفری دو روزه در 20 و 21 ژوئن 2020 (31 خرداد و اول تیر 1399) برای دیدار و ریازنی با مقام های حکومتی و سیاسی کشور عراق به بغداد سفر کرد. فارغ از محورهای نشست و رایزنی بارزانی با سران سه قوا در پایتخت، یکی از مهم ترین دیدارهای او با هادی العامری، رئیس ائتلاف الفتح در پارلمان عراق بود. نکته قابل توجه در این دیدار این است که رسانه ها گزارش داده اند که رئیس اقلیم کردستان، از مصوبه پارلمان عراق برای اخراج نظامیان خارجی حمایت کرده است. این موضوع در شرایطی منتشر می شود که طی ماههای گذشته مقامات سیاسی اربیل با صراحت مخالفت خود را با خروج نظامیان آمریکایی از کشور اعلام کرده بودند و به نظر می رسید کردها با این مصوبه مخالف هستند. اکنون فارغ از این که تا چه اندازه طرح حمایت نچیروان بارزانی واقعی بوده یا یشتر در قالب نوعی بازی سیاسی قابل ارزیابی است، این مساله قابل طرح است که در وضعیت دشوار اقتصادی و سیاسی این روزهای اقلیم، مناسب ترین رویکرد در قبال خروج نظامیان آمریکایی از عراق چیست؟ کردها و آمریکا؛ تاریخچه ای از خیانت و بدعهدی جدی ترین تاریخ شکل گیری پیوند استراتژیک میان کردها و آمریکا را می توان به اواسط دهه 1960 و 1970 میلادی مورد ارزیابی قرار داد. در سپتامبر 1961 ملا مصطفی بارزانی، رهبر حزب دموکرات کردستان عراق قیامی سراسری را علیه حکومت مرکزی وقت عراق به رهبری عبدالکریم قاسم برپا کرد که برآیند آن چندین سال جنگ طاقت فرسا با حکومت های مختلف عراق اعم از عبدالسلام و عبدالرحمن عارف و حسن البکر بود. از اواسط دهه 1960 بود که با میانجی گری ایران، آمریکا حمایت ویژه خود از کردها را آغاز کرد. از همان دوران این روایت و نگاه در میان کردها ایجاد شد که این تنها در اتحاد با آمریکا است که آن ها می توانند به حقوق خود یا شاید ایجاد دولت مستقل دست پیدا کنند. حتی روایتی وجود دارد که ملامصطفی بارزانی، پدر مسعود بارزانی، می گوید: برای رسیدن به آروزهای خود باید همواره به اتحاد با آمریکا امید داشته باشیم. با وجود امیدواری کردهای عراق در سال 1975 بر خلاف تمامی انتظارات دولت آمریکا اعلام کرد که دیگر حاضر به حمایت از آنها نیست و حتی نقل شده که هنری کسینجر، وزیر امور خارجه وقت آمریکا گفته که حتی نمی داند کردها چه کسانی هستند. در ماجرای خیانت آمریکا به کردهای عراق در آن دوران، قراداد الجزایر میان بغداد و تهران نیز امضا شد و برآیند ان تحمیل شکستی بزرگ بر کردهای عراق بود. شکل گیری حکومت خودمختار در شمال عراق و امیدها به واشنگتن درسال های بعد از 2003 در ادامه داستان امیدواری همیشگی کردها به آمریکا، در اواخر دهه 1980 که موجی از مبارزات کردهای عراق علیه حکومت صدام در جریان بود و حتی شاهد بمباران شیمیایی حلبچه توسط بعثی ها و نیز زند به گور کردن هزارن کرد، تحت عنوان عملیات انفال بودیم، دولت وقت آمریکا با وجود تمامی شواهد حاضر به محکوم کردن و اقدام علیه جنابات صدام نبود.در نهایت در نتیجه فشار افکار عمومی جهانی در سال 1991 در مدار 36 درجه منطقه پرواز ممنوع اعلام شد و حکومتی خودمختار برای کردها بر اساس قطعنامه 688 شورای امنیت سازمان ملل ایجاد شد. در سال های بعد از 2003 نیز کرده همچنان امیدوار بودند با حمایت آمریکایی ها می توانند به تشکیل دولت مستقل کردی و تجزیه از عراق دست پیدا کنند اما انگار آن ها ازیک سو، تحولات زمانه و عصر جدید سیاست ورزی در عراق را فهم نکرده بودند و از سوی دیگر، قصد نداشتند از تاریخ خیانت و بدعهدی های آمریکا به خود درس بگیرند. برآینده امیدواری حکومت اقلیم کردستان به آمریکا در قالب طرح حزب دموکرات کردستان عراق برای برگزاری همه پرسی استقلال در سال 2017 منجر شد که برآیند ان شکست بزرگ برای آن ها بود. نکته قابل توجه روایت این است که حتی در این همه پرسی نیز آمریکا مجددا حاضر نشد با کردها همراهی کند که البته دلیل آن توانایی و تدابیر به موقع حکومت مرکزی عراق بود. ضرورت های فهم زمانه پیشینه مناسبت تاریخی میان کردها و آمریکا بر خلاف امیدواری چند دهه ای آن ها نمایان گر این امر است که هیچ گاه واشنگتن برای آن ها حامی و پشتیبانی واقعی نبوده و نخواهد بود. در وضعیت جدید نیز در صورت حمایت کردها از باقی ماندن نظامیان آمریکایی در عراق و موافقت با ایجاد 4 پایگاه نظامی جدید در اربیل در میان مدت و بلندمدت کاملا به ضرر آن ها تمام خواهد شد. منطقه خودمختار شمال عراق در وضعیت اقتصادی بسیار بغرنجی به سر می برد به صورتی که در پی اختلافات با بغداد و عدم ارسال بودجه سالانه این منطقه توسط حکومت مرکزی کارمندان این منطقه چندین ماه حقوق دریافت نکرده اند. طرح های عمرانی غالباً تعطیل شده و موج بیکاری به راه افتاده است. در این شرایط اختلافات سیاسی نیز میان دو منطقه اصطلاحاً زرد (تحت کنترل پارتی) و سبز (تحت کنترل اتحادیه میهنی) بر سر تلاش بارزانی ها برای کسب انحصار قدرت، شرایط را به سمت بازگشت به سیستم دو اداره ای پیش می برد. در چنین وضعیتی تنها چیزی که اکنون اقلیم به آن نیاز ندارد گسترش اختلافات با دولت مرکزی است بویژه که عزم احزاب و جریانات سیاسی شیعه برای اخراج نظامیان آمریکایی جدی می باشد. در این شرایط دو واقعیت ملموس می تواند سرنخ اتخاذ رویکردی عملگرایانه از سوی حاکمان اقلیم در مورد موضوع حساس اخراج نیروهای آمریکایی باشد. نخست اینکه بر اساس مصوبات قانونی پارلمان عراق، آمریکایی ها دیر یا زود ناچار به پذیرش خواست عمومی مردم عراق و خروج از این کشور خواهند بود. و دیگری این که با تغییر هندسه قدرت در منطقه به سود محور مقاومت و تمایل بازیگران جدید بین المللی همانند چین و روسیه، برای مشارکت در تحولات منطقه، آمریکایی ها در مسیر اخراج شدن از منطقه غرب آسیا قرار دارند و البته کاخ سفید نیز طی یک دهه گذشته راهبرد چرخش به سوی شرق را در دستور کار قرار داده است. در چنین، شرایطی کردها با فهم معادلات میدانی باید به این مساله پی ببرند که این همکاری و حضور در چارچوب منافع ملی عراق است که می تواند منافع آن ها را تامین کند و نه امیدواری به بازیگری سلطه جو که چند هزار کیلومتر از مرزهای سرزمینی آنان فاصله دارد. همچنین، حکومت اقلیم کردستان باید این مساله را فهم کند که در بلندمدت چاره ای جز همکاری و همزیستی با همسایگان منطقه ای دولت عراق ندارد، لذا باید در مسیر تقویت همکاری با آن ها گام بردارد.


آخرین اخبار
برچسب‌ها:   

کردهای

 | 

برهوت

 | 

رهایی

 | 

می‌یابند

 | 
پربیننده‌ترین‌ها (6 ساعت اخیر)

پربیننده‌ترین‌ها (24 ساعت اخیر)

پربیننده‌ترین‌ها (هفته‌ی اخیر)

منابع خبری